Czy twoje dziecko jest chore na ospę wietrzną?
Ospa wietrzna jest przez nas zauważana dopiero wtedy, kiedy u dziecka pojawia się charakterystyczna wysypka. Nic już wtedy nie można zrobić, jak tylko przebyć chorobę, która może trwać nawet 3 tygodnie.1,2 Przebieg choroby, wbrew opiniom, może nie być łatwy i lekki ani dla dziecka ani dla rodziców.
Jakie są objawy ospy wietrznej?
W przebiegu ospy wietrznej możemy wyróżnić trzy okresy:
1. Okres inkubacji (wylęgania) choroby
Jest to okres trwający od momentu zakażenia wirusem do momentu wystąpienia objawów choroby. Zwykle wynosi 2-3 tygodnie. Okres ten może ulec wydłużeniu u osób z zaburzeniami odporności.1-3
2. Okres prodromalny
Jest to okres niecharakterystyczny, podczas którego może pojawić się złe samopoczucie i gorączka. Trudno przewidzieć, czy doszło do zakażenia wirusem ospy, czy też rozwija się inna infekcja. Niezbędna może okazać się wizyta u lekarza. Objawy prodromalne, o ile występują, zwykle poprzedzają wystąpienie właściwych objawów choroby, takich jak uogólniona wysypka.1-3
3. Wysypka
Często zdarza się, że pierwszym dostrzeżonym przez rodziców objawem ospy wietrznej jest pojawienie się wysypki2. Wysypka w przebiegu ospy wietrznej charakteryzuje się kilkoma specyficznymi cechami:
- pierwsze zmiany pojawiają się najczęściej w okolicy głowy i szyi, kolejne na tułowiu i kończynach,1,3
- wysypka ma charakter uogólniony, ze szczególną koncentracją zmian w obrębie tułowia,2,3
- średnica zmian wynosi od 1 do 4 mm,2
- zmiany wywołują silny świąd,2
- zmiany mogą wystąpić również na błonach śluzowych jamy ustnej, gardła i narządów płciowych,2
- wysypka przebiega następująco: początkowo widoczne są czerwone plamki przekształcające się w grudki, a na ich szczycie występują pęcherzyki -treść pęcherzyków początkowo jest przejrzysta, następnie mętnieje, a pęcherzyki przysychają i pokrywają się strupkami,3
- w czasie choroby dochodzi od 3 do 5 wysiewów nowych zmian tak więc równocześnie mogą występować zmiany w różnym stadium rozwoju (plamki, grudki, pęcherzyki, strupki),
- większość zmian ustępuje zwykle w ciągu 20 dni.5
Twoje dziecko może być chore na ospę wietrzną jeśli:
- jest marudne,
- ma bóle głowy,
- odczuwa bóle mięśni,
- pojawia się stan podgorączkowy lub gorączka,
- występuje brak apetytu u dziecka,
- pojawia się charakterystyczna wysypka: czerwone plamki, które szybko zamieniają się w pęcherzyki wypełnione surowiczym płynem, najczęściej na twarzy, tułowiu, po czym szybko zajmują resztę ciała,
- miało kontakt z osobą chorą lub w okresie wylęgania ospy wietrznej.
Zwykle przebieg ospy wietrznej u zdrowych dzieci jest łagodny, z temperaturą około 38-39°C utrzymującą się przez 2-3 dni, zmęczeniem i silnym świądem w okolicach zmian na skórze2.
Przebycie ospy wietrznej gwarantuje uzyskanie odporności na całe życie, jednak może nastąpić nawrót w przypadku upośledzenia układu odpornościowego (np. zakażenie wirusem HIV). Po przechorowaniu wirus ospy wietrznej pozostaje w organizmie dziecka w stanie „uśpienia”. Reaktywacja wirusa ospy wietrznej może spowodować wystąpienie półpaśca.
Jak pielęgnować dziecko podczas choroby? - radzi profesor Elżbieta Ołdak
Kiedy ospa wietrzna ma łagodny przebieg, dziecko wymaga jedynie leczenia objawowego.
Jak zatem pielęgnować dziecko podczas choroby?
- Zawsze zgłoś się do lekarza.
- Najważniejsze jest leczenie zmniejszające świąd, które ma ograniczyć drapanie, a tym samym ryzyko wystąpienia nadkażeń bakteryjnych. Smaruj dziecko preparatami miejscowymi typu „puder płynny”, które zawierają składniki przeciwświądowe i miejscowo znieczulające a także odkażające. W razie potrzeby lekarz może zapisać ogólne środki zmniejszające świąd.
- Pamiętaj o higienie - regularnie kąp dziecko w letniej wodzie, zmieniaj bieliznę i obcinaj mu paznokcie co zmniejszy ryzyko zadrapań i zakażenia wykwitów bakteriami, takimi jak paciorkowce lub gronkowce.
- Jeśli pomimo pielęgnacji zaobserwujesz zakażenie wykwitów, zgłoś się do lekarza – może zachodzić konieczność zastosowania antybiotyku w maści lub kremie. W niektórych przypadkach może być konieczny antybiotyk podawany doustnie. Szybka interwencja może uchronić dziecko przed bliznami, które są wynikiem uszkodzenia skóry w miejscu wystąpienia zakażenia.
- Jeżeli wystąpi gorączka można stosować leki przeciwgorączkowe - przeciwskazane są pochodne kwasu salicylowego (popularnej aspiryny).
- Doustne leki przeciwwirusowe mogą skrócić czas utrzymywania się dolegliwości i ich nasilenie. Nie są zalecane u chorych z łagodnym przebiegiem.
Konsultacja: Prof. dr hab. Elżbieta Ołdak
Treści zamieszczone na stronie internetowej www.ospawietrzna.pl mają wyłącznie charakter informacyjny, nie mogą być traktowane jako forma konsultacji medycznej i nie mogą zastąpić konsultacji lekarza, do którego należy ostateczna decyzja o sposobie i zakresie stosowanego leczenia.