Ospa wietrzna jest chorobą bardzo zaraźliwą.
Prawda
W 90% przypadków kontaktu z osobą chorą na ospę wietrzną – dochodzi do zakażenia narażonej osoby i zachorowania.5,10
Osoba zdrowa, która uprzednio nigdy nie chorowała na ospę wietrzną, po kontakcie z osobą chorą – nie ma szans na uniknięcie zachorowania.
Fałsz
Szczepienie poekspozycyjne do 72 godzin po kontakcie z wirusem 7 umożliwia uzyskanie ok. 90% skuteczności szczepienia przy podaniu do 3 dni od ekspozycji.10,14
Przechorowanie ospy wietrznej w dzieciństwie daje odporność na całe życie i chroni przed kolejnymi zachorowaniami wywołanymi przez wirus ospy wietrznej.
Fałsz
Po przechorowaniu ospy wietrznej, mimo ustąpienia objawów choroby, wirus ospy wietrznej i półpaśca pozostaje w organizmie człowieka w postaci utajonej. Ukryty w zwojach czuciowych, w przypadku obniżenia odporności organizmu może ponownie uaktywnić się, wywołując półpasiec, nawet po wielu latach.4,8 Sporadycznie możliwe jest ponowne zachorowanie na ospę wietrzną.4,8
Wirusem ospy można się zarazić od osoby chorej na półpasiec.
Prawda
Chorzy na półpasiec mogą być źródłem zakażenia dla osób o obniżonej odporności, chociaż prawdopodobieństwo przeniesienia wirusa jest znacznie mniejsze niż w przypadku kontaktu z chorym na ospę wietrzną.8
Ospa wietrzna, tzw. „wiatrówka” to łagodna choroba wieku dziecięcego.
Fałsz
Ospa zazwyczaj przebiega łagodnie u dzieci, ale istnieje realne ryzyko jej ciężkiego przebiegu i powikłań. W Polsce w wyniku ciężkiego przebiegu i powikłań ospy wietrznej co roku trafia do szpitala 800-1100 osób1, z czego około 80% to dzieci poniżej 10 roku życia.1 Ryzyko powikłań jest szczególnie duże w przypadku noworodków, u chorych z zaburzeniami odporności (np. pacjenci leczeni z powodu choroby nowotworowej) ale powikłania występują również u dzieci uprzednio zdrowych. Najczęściej występujące powikłania to:
- Skórne - nadkażenia bakteryjne skóry wywołane przez gronkowce i paciorkowce2 mogą prowadzić do ropni, ropowicy, róży13, zapalenia tkanki łącznej i martwiczego zapalenia powięzi4 oraz do powstania szpecących blizn na skórze chorego.
- Powikłania neurologiczne2,3, takie jak:
- - ataksja móżdżkowa
- - drgawki gorączkowe
- Zapalenie żołądka i jelit2
- Zapalenie płuc 2,4
Praktycznie nie ma sposobu na uniknięcie zachorowania na ospę wietrzną.
Fałsz
Przed typową ospą wietrzną, która niesie ryzyko powikłań, można się zabezpieczyć, stosując szczepienie ochronne.2,6 Szczepienie przeciwko ospie wietrznej jest zalecane przez Ministerstwo Zdrowia w Programie Szczepień Ochronnych od 2003 roku. Od 2008 roku szczepienie przeciw ospie wietrznej jest obowiązkowe u dzieci z grup ryzyka do 12 roku życia:
- z upośledzeniem odporności o wysokim ryzyku ciężkiego przebiegu choroby,
- z ostrą białaczką limfoblastyczną w okresie remisji,
- zakażone HIV,
- przed leczeniem immunosupresją lub chemioterapią.
oraz dzieci do ukończenia 12 roku życia z otoczenia w/w grup, które nie przechorowały ospy wietrznej.6
Charakterystycznym objawem ospy wietrznej jest wysypka występująca tylko na skórze.
Fałsz
Wykwity mogą również wystąpić na błonach śluzowych jamy ustnej, rzadziej w obrębie śluzówek krtani, tchawicy, odbytu, narządów płciowych, na rogówce i spojówkach. Pęcherzyki na błonach śluzowych przechodzą w bolesne, płytkie owrzodzenia.9 Uciążliwej wysypce zazwyczaj towarzyszy również gorączka i złe samopoczucie.9,10
Czy osoba, która nie jest pewna przechorowania ospy w dzieciństwie może się zaszczepić?
Prawda
Szczepienie osoby, która przechorowała ospę wietrzną nie wiąże się z żadnym zagrożeniem. Warto podkreślić, że ospa wietrzna jest znacznie groźniejsza dla młodzieży i dorosłych, a ryzyko wystąpienia powikłań po jej przebyciu, w tym śmierci, jest 10-20 razy większe u niemowląt i dorosłych niż u dzieci w wieku 1-4 lat.11,12